ตอนที่ 1225
บทที่ 1329 ความหมายของการวินิจฉัยร่วม
October 22, 2026
ชาร์ตไม่ยาวเท่าไร
มีแค่ไม่กี่ประโยคเท่านั้น
แต่กลับให้ข้อมูลได้มากมาย
บางครั้งหมอก็ต้องพิจารณาจากชาร์ตไม่กี่ประโยค
อย่างแรกคือหาสาเหตุต้นตอของอาการ รองลงมาคืออนุมานโรคจากอาการ
เวลานี้อาการของผู้ป่วยดูเหมือนจะวินิจฉัยได้ไม่ยากนัก
ตามอาการคือ จู่ๆ ผู้ป่วยก็วิงเวียนศีรษะเฉียบพลัน อ่อนแรงขึ้นมา น่าจะเป็นสัญญาณของภาวะความดันต่ำ มีอาการปวดท้องเฉียบพลันและท้องอืดอันเป็นสัญญาณของอาการระคายเคืองจากภาวะเลือดออก กในช่องท้อง!!
ในด้านกายภาพมีอัตราชีพจร ความดันโลหิตต่ำ มีอาการระคายเคืองในช่องท้องอย่างเห็นได้ชัด นี่แปลว่าอาจจะมีแผลในช่องท้อง
จากผลตรวจเลือดทั่วไปแสดงให้เห็นถึงสัญญาณการลดตัวลงอย่างต่อเนื่องของฮีโมโกลบินระยะแรกของอาการ แต่ค่า MCV[1]และ MCH[2]ไม่มีการเปลี่ยนแปลงให้เห็นเด่นชัด กลับเป็นค่า Fib[3]ที่ลดระด ดับลงอย่างต่อเนื่องรวมถึง D-dimer[4]ที่เพิ่มสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ผลแล็บที่ดูยุ่งเหยิงวุ่นวายเหล่านี้บ่งชี้ให้เห็นถึงข้อสรุปประการหนึ่งอย่างชัดเจน สอดคล้องกับภาวะโลหิตจางจากก การสูญเสียเลือดเฉียบพลันโดยสมบูรณ์!
ดังนั้นเฉินชางจึงเอ่ยไปว่า “พิจารณาภาวะเลือดออกอย่างเฉียบพลันเถอะ!”
พออธิบายชาร์ตผู้ป่วยจบ เฉินชางก็แทบจะเอ่ยข้อวินิจฉัยออกมาในทันที
ผู้อำนวยการแผนกหลายคนเหล่ตามอง เต็มไปด้วยความชื่นชม
ถึงแม้การวินิจฉัยนี้จะไม่ยาก แต่ว่า…การจะวิเคราะห์ภาวะเลือดออกเฉียบพลันได้เร็วขนาดนี้ก็ต้องมีความชำนาญในระดับหนึ่งเช่นกัน
แต่เฉินชางกลับเอ่ยโพล่งออกมาทันที จุดนี้แสดงให้เห็นถึงพื้นฐานอันยอดเยี่ยมของอีกฝ่าย!
หวงชิวอิ่งอดพยักหน้ารับไม่ได้ “ถูกต้อง ในเมื่อเป็นภาวะเลือดออก แถมยังมีอาการปวดหน่วงช่วงท้องน้อย จากการตรวจร่างกายและส่งเอกซเรย์พบว่ามีก้อนแข็งอยู่ในบริเวณอุ้งเชิงกราน อ อีกทั้งตัวป่วยผู้ป่วยเองก็เคยมีประวัติโรคนรีเวช ดังนั้นฉันเลยลองพิจารณาถึงโรคทางนรีเวชก่อนเป็นอันดับแรก มีโรคทางนรีเวชไม่กี่อย่างเท่านั้นที่ก่อให้เกิดภาวะเลือดอออกได้! อ อย่างแรกก็คือโรคที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ อย่างเช่น การตั้งครรภ์นอกมดลูก เนื้องอกในเซลล์โทรโฟบลาสต์ รองลงมาก็คือเนื้องอกรังไข่หรือท่อรังไข่แตกตัว สุดท้ายคือซีสต์จากภา าวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่แตกตัว”
เฉินชางพยักหน้า “ผู้ป่วยหมดประจำเดือนมาหลายปีแล้ว ตัดโรคที่เกี่ยวข้องกับการตั้งครรภ์ทิ้งไปได้เลย ส่วนซีสต์จากภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ก็เป็นไปไม่ค่อยได้เหมือนกัน!”
พอคิดมาถึงตรงนี้ จู่ๆ เฉินชางก็เอ่ยถาม “ผู้ป่วยเคยลื่นล้มใช่ไหมครับ”
ซุยจี๋เซิ่งพยักหน้า “เคยครับ แต่ว่า…แค่ลื่นล้มบนพื้นเบาๆ เท่านั้น”
นิยามของการลื่นล้มบนพื้นเบาๆ กับลื่นล้มสาหัสนั้นแตกต่างกัน
หวงชิวอิ่งเอ่ยว่า “ก่อนจะสรุปการวินิจฉัยว่าเป็นภาวะเลือดออกทางนรีเวชได้ ก็จำเป็นต้องตัดต้นตอความเป็นไปได้ที่เกิดภาวะเลือดออกจากสาเหตุอื่นทิ้งให้ได้ก่อน”
เหอจื้อเชียนมีฐานะเป็นผู้อำนวยการแผนกศัลยกรรมทั่วไป เขาเอ่ยขึ้นว่า “ก่อนหน้าพวกเราเคยหารือกันแล้ว ภาวะเลือดออกในช่องท้องที่พบในการผ่าตัดส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นเพราะอวัยวะได้ รับความเสียหาย
แต่จะเป็นความเสียหายในอวัยวะส่วนตัน อย่างเช่น ตับ ม้าม ตับอ่อน ด้านอวัยวะส่วนกลวงก็ได้แก่กระเพาะอาหารลำไส้ ถุงน้ำดี และท่อน้ำดีเป็นต้น นอกเหนือจากนี้ก็เป็นความเสียหายทางหลอดเ เลือดอย่างหลอดเลือดแดงใหญ่ในช่องท้อง หลอดเลือดเวนาคาวาด้านล่าง โดยทั่วไปแล้วความเสียหายเหล่านี้จะเกิดขึ้นรองลงมาจากบาดแผลแบบปิดหรือแผลทะลุ ซึ่งอาการบาดเจ็บส่วนใหญ่ในอุ้งเชิงกรา านมักจะเป็นอาการพ่วงจากแผลทะลุหรือกระดูกขาใต้เชิงกรานแตกหัก
ดังนั้น ผู้ป่วยแค่ลื่นล้มเบาๆ จากการขยับตัวเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ไม่พบร่องรอยกระดูกหักที่เห็นอย่างชัดเจน โดยทั่วไปแล้วไม่ถึงขึ้นที่จะก่อให้เกิดความเสียหายต่ออวัยวะหรือเซลล์ตา ามที่กล่าวมาในข้างต้นเลย”
คำอธิบายของเหอจื้อเชียนคือการปฏิเสธความเป็นไปได้ที่ว่าอวัยวะภายในของผู้ป่วยอาจจะเสียหายทิ้งทันที
ต่อจากนั้นก็ถึงคราวที่แผนกปัสสาวะวิทยา แผนกโลหิตวิทยา แผนกต่อไร้ท่อและแผน ITD จะเริ่มพูดคุยหารือกันอีกครั้ง
ความส่วนใหญ่อาจจะไม่เข้าใจว่าการวินิจฉัยร่วมกันเป็นอย่างไรกันแน่
นี่ก็คือการวินิจฉัยร่วม อนุมานหาข้อวินิจฉัยสักอย่างออกมา จากนั้นแต่ละแผนกก็จะดำเนินการวินิจฉัยกันต่อไป
นี่ก็คือข้อดีของการมีหลายแผนก
หมอทุกคนมีความเชี่ยวชาญในสาขาที่ต่างกันไป!
พวกเขามีความชำนาญในสายงานของตนอย่างยิ่ง
สาเหตุความเป็นไปได้ของอาการผู้ป่วยหดแคบลงเรื่อยๆ
ภาวะเลือดออกในช่องท้องเฉียบพลันอาจจะดูเรียบง่าย แต่ตอนนี้กลับสรุปวินิจฉัยให้ชัดเจนไม่ได้เลย
ความจริงการแพทย์ก็เป็นเช่นนี้
ก็อย่างที่เซอร์วิลเลียม ออสเลอร์ หนึ่งในผู้ก่อตั้งวิทยาลัยแพทยศาสตร์จอนส์ ฮอปคินส์เคยกล่าวเอาไว้ ‘การแพทย์ก็คือวิทยาศาสตร์ที่ไม่มีความแน่นอน!’
ในเวลานี้ การหารือกลับมาตึงเครียดอีกครั้ง
แผนกปัสสาวะวิทยาปฏิเสธความเป็นไปได้ที่ว่าผู้ป่วยอาจบาดเจ็บที่กระเพาะปัสสาวะ ตอนนี้ยังพิจารณาถึงอาการป่วยที่เกี่ยวข้องกับระบบทางเดินปัสสาวะไม่ได้
ส่วนการอนุมานของแผนกโลหิตวิทยาก็พุ่งเป้าไปที่ความเสียหายทางหลอดเลือด เพราะถึงอย่างไรโรคเรื้อรังในระยะยาวจำพวกเบาหวานก็ก่อให้เกิดโรคหลอดเลือด ทำให้มีเลือดออกได้ง่ายเช่นกัน
การหารือจบลงไปอีกหนึ่งรอบ
ทุกคนเงียบงันกันอีกครั้ง
โดยทั่วไปแล้วการวินิจฉัยร่วมจะมีการแบ่งไว้เป็นขั้นตอน
หากว่าวินิจฉัยอาการได้ แบบนี้จะว่ากันอย่างไรต่อก็ง่ายแล้ว
แต่ว่า…
ถ้าหากทุกคนร่วมวินิจฉัยกันมานานสองนานแล้วยังหาสาเหตุของโรคไม่ได้เหมือนสถานการณ์ในตอนนี้
การร่วมวินิจฉัยจะต้องไม่สูญเปล่า
จากการร่วมวินิจฉัยจะกลายเป็นการประชุมเกี่ยงค้านกันไปมา
ถึงอย่างไรก็เป็นผู้ป่วยโรครักษายากรายหนึ่ง ตอนนี้ยังวินิจฉัยอาการที่ชัดเจนไม่ได้ ยิ่งไม่ต้องพูดถึงเรื่องรักษาเลย
อันที่จริงเพียงบอกอาการของผู้ป่วยได้ก็นับว่าใช้ได้แล้ว
หากเป็นอาการหนักหนาร้ายแรงจริง การผ่าตัดเปิดช่องท้องอาจจะเป็นตัวเลือกอันดับแรก
บางครั้ง การตรวจเอกซเรย์ก็ยังมีขีดจำกัดอยู่ดี